Tüm tepki ve tartışmalara rağmen Hasankeyf’teki Ilısu Barajı’nın yapımına devam ediliyor

Kaynak: Yeşilist, Jennifer Hattam, 09 Şubat 2018

Kuzuların, kuşların sesine alışık uykulu küçük bir şehirde bu yaz duyulan yıkım sesleri şok etkisi yarattı. Şehri saran kireç taşı kayalıklarından ayrılan kocaman taşlar neolitik zamanlardan kalma mağaraları tıkadı.

“Çok zor. Sola bakıyorsunuz, kazıyorlar; sağa bakıyorsunuz, nehrin öbür tarafında bir yol yapıyorlar” diyor Dicle Nehri kıyısındaki Hasankeyf’de çalışan bir restoran çalışanı.

Burada devam eden çalışma, 1,2 milyar Euro’luk büyük bir baraj projesinin bir parçası. Bölgede yaşayan on binlerce kişiyi Dicle’nin öbür tarafına doğru yerlerinden ederken, 12 bin yıllık tarih de Hasankeyf’te sulara gömülecek. Burası UNESCO Dünya Miras Listesi’nin 10 kriterinden dokuzuna uyan, insanların farklı tarihsel dönemlerde yaşadığı bir şehir. UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girmek için kriterlerden biri yeterli olurken, Türkiye Hasankeyf için hiçbir zaman başvuruda bulunmadı.

2017 yılında Guardian gazetesinde yayınlanan bir habere göre baraj yapıldıktan sonra, Dicle’nin Hasankeyfin yakınından geçen kısmında su %60 oranında yükselecek, böylece bu tarihî kent ve etrafındaki köylerle birlikte henüz keşfedilmemiş 300 tarihî alanın da %80’i sular altına gömülecek.

İlusu Barajı’nın % 95’i tamamlanmış durumda. Barajın geri kalan fazları yapılırken, kayalıklar yıkılıyor ve arkeolojik bir parka taşınması planlanan 15. yüzyıldan kalma Zeynel Bey Türbesi taşınırken, Hasankeyf sular altına gömülmeyi bekliyor. Aynı zamanda nehrin karşı tarafında yüksek bölgelere evlerin yapılma projesi de devam ediyor.

Hasankeyf valisi Faruk Bülent Baygüven geçtiğimiz ekim ayında basına verdiği demeçte, 2018’de evlerin yapımını bitirmeyi ve eski Hasankeyf’i yeni yerine taşımayı hedeflediklerini belirtti. Hükümet yetkilileri yörede yaşayanların, barajlar dolduktan sonra kayalıkların üzerinde yapılacak tekne turlarıyla turizmin artan bolluğundan yararlanacaklarını söylüyorlar. Dalış turları ve yeni yapılacak arkeoloji parkına ziyaretler de söylentiler arasında.

Geçtiğimiz yıl Baygüven “Bölge hem su sporları hem de kültürel turlar için merkez konumuna gelecek” dedi ve hükümetin barajla bölge halkına kültür balıkçılığıyla ek gelir yaratacağına dikkat çekti. Ancak halkın yeni Hasankeyf’teki geleceklerine dair şüpheleri var.

“Taşınacağım, başka çarem yok…”
“Yeni yapılan evler daha konforlu olabilir, ama iş olarak ne yaparım bilmiyorum, bu tarafta tarım da verimi değil” diyor, diğer köylüler gibi kimliğini açıklanmasını istemeyen beş çocuklu bir baba ve “Ev almak için yeterli param var, dolayısıyla taşınacağım ama zaten başka seçeneğim de yok” diye ekliyor.

Hasankeyf’in 2.000 kişilik nüfusunun yalnızca üçte birinin yeni yerleşim yerinde ev almak için yaptığı başvurular onaylandı. Çoğu hükümetten aldıkları ödemelerin, şu andaki evlerinin değerinin altında olduğunu, bu nedenle yeni evleri almak için borca girmeleri gerektiğini söylüyor. Kiraya çıkanlara ise hiçbir tazminat verilmedi.

Yeni Hasankeyf’teki arazilerin boyutları da ayrı bir problem. Bölge sakinleri geçimlerini kısmi olarak tarım ve hayvancılıktan kazanıyorlar ancak yeni evlerin inşa edildiği bölgede böyle bir imkânları olmayacak. Dükkân sahipleri, şu anda planlandığı üzere, kendilerine ayrılan yeni yerleşim alanlarına bölgede yaşayan vatandaşlardan önce taşınmaya zorlanırlarsa nasıl geçinecekleri konusunda endişeliler.

Benzer yazılar:

Geçen yıl 2 bin 565 enerji lisansı verildi
İçme suyunun sadece klorlanması kesin çözüm değil!
Organik Köy'den su tasarrufu
Coca-Cola CEO'su Muhtar Kent'in emekli maaşı Obama'yı solladı
Karadeniz, HES denizi oldu... 10 yılda 203 HES yapıldı, 143’ü yolda
Kızıldeniz'den gelen 61 tür, Akdeniz'i işgal etti

Yorum yap